Bulgaristan, Kuzey Makedonya'nın AB yolunu neden tıkıyor? Anlaşmazlık açıklandı (2026)

Bulgaristan meclisi, Kuzey Makedonya’nın AB müzakerelerine yönelik resmi vetosunu Haziran 2022’de kaldırdı; ancak Sofya, Üsküp’ün önce Temmuz 2022 taahhütlerini, özellikle Bulgarların anayasaya eklenmesini yerine getirmesinde ısrar ediyor. Üsküp hükümeti ise yeni talepler gelmeyeceğine dair güvence olmadan bunu yapmayacağını söylüyor. Ekim 2026 itibarıyla anayasa değişmedi ve ilk müzakere kümesi açılmadı.

2022’de ne üzerinde anlaşıldı?

Bulgaristan, Kasım 2020’de Kuzey Makedonya için AB müzakere çerçevesini engelledi. Fransa’nın AB Konseyi dönem başkanlığında bir uzlaşma bulundu. France 24’ün haberine göre Bulgaristan meclisi 24 Haziran 2022’de 170’e karşı 37 oyla (21 çekimser) vetoyu şartlı olarak kaldırdı: Bulgarların anayasaya “diğer halklarla eşit düzeyde” eklenmesi, ikili bir protokol ve nefret söylemine karşı önlemler. Novinite’e göre Üsküp meclisi 16 Temmuz 2022’de anlaşmayı 68 oyla onayladı; muhalefetteki VMRO-DPMNE oylamaya katılmadı. Dışişleri bakanları ikinci ikili protokolü 17 Temmuz’da Sofya’da imzaladı (Meta.mk). Avrupa Komisyonu’na göre ilk hükümetlerarası konferans aynı ay yapıldı.

Sofya ne diyor?

BTA’nın aktardığına göre Başbakan Rumen Radev 18 Haziran 2026’da, liderleri “Temmuz 2022’de varılan uzlaşıya uyulması gerektiğine” yeniden ikna etmek için çaba gösterilmesi gerektiğini söyledi. Radev ikinci protokole dikkat çekti ve Bulgaristan’ın Bulgarlar için anayasal güvencelere AB çapında destek aldığını belirtti.

Üsküp ne diyor?

BalkanView’in haberine göre Başbakan Hristiyan Mickoski Ocak 2026’da mecliste şöyle dedi: “Ben başbakan olduğum sürece bu iki güvence olmadan anayasa değişikliği olmayacak.” Bu güvenceler, Bulgaristan’daki etnik Makedonların korunması ve “öznel siyasi nedenlere dayalı yeni engellemeler, aşağılamalar ya da vetolar” olmaması. Mayıs 2026’da hükümeti, muhalefetin bu konuda referandum çağrısını reddetti (Mediapool).

2026’da neler oldu?

• 9 Mayıs: Mickoski, yeni seçilen Başbakan Radev’i Üsküp’e davet etti (Novinite).
• 17 Haziran: Avrupa Parlamentosu Kuzey Makedonya raporunu kabul etti; rapora göre ilk kümenin açılması için anayasa değişiklikleri gerekiyor. BGNES’e göre rapor, Bulgarların anayasaya eklenmesini zorunlu bir koşul olarak tanımlıyor.
• 18 Haziran: Bulgaristan’ın Üsküp Büyükelçiliğine ait iki araç ateşe verildikten sonra Radev, “Kuzey Makedonya Başbakanı ile konuşacak başka bir şeyimiz yok” dedi; AB fonlarının askıya alınması sorulduğunda ise Bulgaristan’ın ulusal çıkarını savunacağını söyledi (BTA).

Varşova merkezli düşünce kuruluşu OSW, 26 Mart 2026 tarihli analizine “Godot’yu Beklerken” başlığını verdi. Varna Pulse, anlaşmazlığın arkasındaki tarih ve dil konularını değerlendirmez.

Bu, Varna için ne anlama geliyor?

Bu açıklamaların hiçbiri seyahat kurallarını değiştirmiyor; Kuzey Makedonya’dan gelen ziyaretçiler olağan giriş kurallarına tabi. İç siyasetteki arka plan için 25 Ekim cumhurbaşkanlığı seçimi haberimize ve 1 Kasım’daki ikinci tura göz atılabilir.