Bulgaristan ne kadar yozlaşmış? Yolsuzluk endeksi, AB hukukun üstünlüğü raporu ve yargı reformu 2026

Bulgaristan, Macaristan ile birlikte AB’nin yolsuzluğun en yüksek algılandığı ülkesi. Transparency International’ın 10 Şubat 2026’da yayımlanan 2025 Yolsuzluk Algı Endeksi’nde (YAE) ülke 100 üzerinden 40 puan alarak 182 ülke arasında 84. oldu; BTA ve BNT’ye göre bu, 2012’den beri en kötü sonuç ve iki yıl öncesine göre beş puanlık düşüş. Endeks, uzmanların ve iş dünyasının kamu sektöründeki yolsuzluğu nasıl algıladığını ölçer; kanıtlanmış vakaları saymaz.

Bulgaristan yolsuzluk endeksinde kaçıncı?

BTA’ya göre 2025 endeksinde AB ortalaması 62 puan. Transparency International düşüşü Yolsuzlukla Mücadele Komisyonu’nun kapatılması, düzenleyici kurumlara atamaların gecikmesi, durmuş reformlar ve yasaların zayıf uygulanmasıyla ilişkilendirdi. Siyasetçiler nedenleri farklı yorumluyor: BTA’nın aktardığına göre Değişime Devam lideri Asen Vasilev Aralık 2025 bütçe protestolarına, BSP milletvekili Nataliya Kiselova ise Yüksek Yargı Konseyi (YYK) ve Teftiş Kurulu’nun süresi dolmuş görev sürelerine dikkat çekti.

AB’nin 2026 Hukukun Üstünlüğü Raporu ne diyor?

Avrupa Komisyonu raporu 17 Temmuz 2026’da yayımladı. BTA, 2025 tavsiyelerinin değerlendirmesini şöyle özetledi:

Tavsiye	İlerleme (2026)
Hâkimlerin uzun süreli görevlendirilmesini sınırlamak	İlerleme yok
Yüksek Yargı Konseyi reformu	İlerleme yok
Üst düzey yolsuzluk davalarında sonuç	İlerleme yok
Yasama sürecinin kalitesi	İlerleme yok
Etkili bir Yolsuzlukla Mücadele Komisyonu	Bir miktar ilerleme
Devlet reklamlarında şeffaflık	Bir miktar ilerleme
Üst düzey yürütme için dürüstlük kuralları	Sınırlı ilerleme
YYK Teftiş Kurulu reformu	Tamamen uygulandı

Yargı ve yolsuzlukla ilgili altı tavsiyeye odaklanan BNR de “altının dördünde ilerleme yok” dedi ve yeni bir yasanın Yolsuzlukla Mücadele Komisyonu’nu yeniden kurduğunu belirtti.

Başsavcı Sarafov’a ne oldu?

Sofia Globe’a göre Haziran 2023’ten beri başsavcı vekili olan Borislav Sarafov, erken genel seçimden üç gün sonra, 22 Nisan 2026’da derhal geçerli olmak üzere görevden çekildi. Eleştirmenler, vekiller için altı aylık sınır nedeniyle görevinin hukuka aykırı olduğunu savunuyordu; Sarafov ise “temelsiz ve hukuka aykırı baskıya” maruz kaldığını söyledi. 27 Mayıs 2026’da Ulusal Soruşturma Servisi başkanlığından da istifa etti; YYK Savcılar Kurulu onu sıradan soruşturmacı olarak atadı.

BTA’ya göre Başbakan Rumen Radev bunu “toplumumuzun uzun zamandır beklediği bir başlangıç” olarak nitelendirdi ve yargı reformunun yalnızca başlangıcı olduğunu söyledi. İçişleri Bakanı İvan Demerciyev istifanın “reform olmadığını” belirtti. Demokratik Bulgaristan’dan Atanas Slavov önce disiplin sürecinin sürmesini istedi, GERB’den Stefan Arsov “kişisel bir karar” dedi, Vazrajdane’den Petar Petrov ise Sarafov’un “yargı sisteminde yeri olmadığını” söyledi.

Hangi yargı reformları planlanıyor?

Radev 22 Mayıs 2026’da milletvekillerinin kabul edeceği Yargı Kanunu’nun biçiminin “belirleyici” olduğunu söyledi (BTA). Görev süresi dolmuş YYK ile ilgili değişiklikler tartışılıyor; nihai metin için parliament.bg sitesine bakılabilir. Arka plan: Bulgaristan siyaseti, 2026 genel seçimi ve Peevski yaptırımları.

Bulgaristan bir demokrasi mi?

Evet. Wikipedia’da derlenen EIU tablosuna göre (Ekim 2026 itibarıyla) EIU, Bulgaristan’ı 2025 endeksinde 6,34/10 puanla “kusurlu demokrasi” olarak sınıflandırıyor; puan 2024 ile aynı.

Varna’da yaşayanlar ve ziyaretçiler için ne anlama geliyor?

Bu endeksler günlük güvenliği değil, ulusal kurumları anlatıyor. Yerel düzeyde Varna belediye başkanı davası da aynı tartışmanın parçası. 1 Kasım’daki ikinci tur için ikinci tur rehberimize bakılabilir.